Zmiana nazwiska po ślubie - wymiana dokumentów, terminy, formalności.

Ślub to oczywiście nie tylko wielka zmiana w życiu każdej pary, ale także i przyczynek do zmian nieco bardziej prozaiczynych, jak np. zmiana nazwiska. To z kolei wiąże się z określonymi formalnościami, składaniem wniosków w rozmaitych urzędach a także wymianą dokumentów. Co, gdzie i w jakiej kolejności powinniśmy zrobić, aby nie okazało się np. że nie możemy wyruszyć w podróż poślubną, bo mamy nieważny paszport, prawo jazdy albo dowód osobisty?

Kiedy trzeba podjąć decyzję o zmianie nazwiska, gdzie, kiedy i jakie dokumenty złożyć, aby taka zmiana weszła w życie? Ile czasu mamy na wymianę dokumentów i wszystkie formalności?

Oświadczenie o zmianie nazwiska

Aby wraz ze stanem cywilnym jednocześnie zmienić nazwisko wystarczy złożyć odpowiednie oświadczenie w Urzędzie Stanu Cywilnego. W przeciwnym wypadku wszystko zostaje po staremu, a więc obydwoje małżonkowie zostają przy swoich dotychczasowych nazwiskach. Jeśli natomiast jedno z małżonków chce przyjąć nazwisko drugiego albo dołączyć je do swojego musi takie oświadczenie złożyć przy okazji wizyty w USC - niezależnie od tego, czy bierze ślub cywilny czy konkordatowy.

Ślub cywilny

Oświadczenie o zmianie nazwiska złożymy bezpośrednio po zawarciu małżeństwa.

Ślub konkordatowy

Oświadczenie o zmianie nazwiska składa się w Urzędzie Stanu Cywilnego przed sporządzeniem zaświadczenia stwierdzającego brak okoliczności wykluczających zawarcie małżeństwa.

Zmiana nazwiska w trakcie trwania małżeństwa.

Jeśli świadomie, lub w skutek niedopatrzenia nie złożymy oświadczenia o zmianie nazwiska przy okazji ślubu, późniejsza zmiana nazwiska jest oczywiście wciąż możliwa, nawet i wiele lat po ślubie, jednak cała procedura nieco się wtedy komplikuje. W takim przypadku, potrzebę zmiany nazwiska trzeba w swoim oświadczeniu dodatkowo uzasadnić, wskazując “ważne powody” takiej zmiany.

Skąd się biorą dwuczłonowe nazwiska, czyli zasady przyjmowania nazwisk.

Kto czyje nazwisko przyjmuje? Tu panuje pełna dowolność. Małżonkowie po ślubie mogą przyjąć tak samo nazwisko Jej, jak i Jego. Mogą też zdecydować, że będą posługiwać się nazwiskiem dwuczłonowym, powstałym z połączenia obydwu nazwisk. Nowożeńcy sami mogą zdecydować o wyborze i kolejności składowych swego nowego nazwiska - trzeba jednak pamiętać, że utworzone w ten sposób nazwisko może składać się co najwyżej z dwóch członów. Jeśli jedno z małżonków nosi już przed ślubem dwuczłonowe nazwisko, to drugie może albo przejąć jego nazwisko w całości, albo do swojego nazwiska dodać jeden (dowolnie wybrany) z członów jego nazwiska.

Wymiana dokumentów - terminy, formalności

Po ślubie powinniśmy wymienić dokumenty zawierające dane, które po ślubie również ulegną zmianie. Zmiana nazwiska pociąga za sobą konieczność wymiany przede wszystkim dowodu osobistego, paszportu, prawa jazdy, a nawet dowodów rejestracyjnych posiadanych pojazdów. Warto też pamiętać, że prawo wciąż wymaga od nas wymiany niektórych dokumentów w przypadku zmiany samego adresu (prawo jazdy, dowód rejestracyjny). Wymiana dowodu osobistego po ślubie jest bezpłatna, za wyrobienie innych dokumentów (paszport, prawo jazdy) trzeba będzie niestety zapłacić.

Z wnioskami o wymianę dokumentu, czy to będzie dowód osobisty, paszport, czy prawo jazdy najlepiej zabrać ze sobą:

  • aktualną kolorową fotografię 35x45mm
  • dotychczasowy dokument
  • skrócony odpis aktu zawarcia małżeństwa

Wymiana dowodu osobistego

W ciągu 14 dni od dnia sporządzenia aktu zawarcia małżeństwa osoba, która zmieniła nazwisko powina wystąpić z wnioskiem o wymianę dowodu osobistego. W przeciwnym wypadku, dowód ulega unieważnieniu po 3 miesiącach. Dzięki zmianom przepisów, które obowiązują od 1 marca 2015 roku, taki wniosek możemy złożyć w dowolnym urzędzie gminy, a nawet (jeśli dysponujemy podpisem elektronicznym) wysłać go w formie elektronicznej.

Wymiana paszportu

Zmiana nazwiska pociąga za sobą konieczność wymiany paszportu. O wymianę dokumentu należy wystąpić niezwłocznie, nie później niż w terminie 30 dni od daty sporządzenia aktu zawarcia małżeństwa stwierdzającego zmianę nazwiska, albo - jeżeli bierzemy ślub za granicą, np. w konsulacie - od dnia doręczenia odpisu aktu małżeństwa.

Paszport traci ważność po upływie 60 dni od daty sporządzenia aktu małżeństwa stwierdzającego zmianę nazwiska lub 4 miesiące od doręczenia odpisu aktu małżeństwa zawartego przed konsulem lub organem zagranicznym. Jeśli planujemy zagraniczną podróż poślubną, pamiętajmy także, że na wydanie nowego dokumentu możemy czekać nawet miesiąc.

Wyrobienie nowego paszportu w kraju kosztować będzie maksymalnie 140 PLN - tyle wynosi pełna opłata za wydanie paszportu. W przypadku wymiany powodowanej zmianą nazwiska pobiera się opłatę częściową, której wysokość zależy od terminu ważności dotychczasowego dokumentu.

Wymiana prawa jazdy, dowodu rejestracyjnego.

Zmiana nazwiska i/lub adresu wymusza też na nas wymianę prawa jazdy. Na złożenie wniosku w urzędzie miasta lub gminy mamy 30 dni. Za nowe prawo jazdy zapłacimy 100 PLN oraz 50 groszy opłaty ewidencyjnej. Właściciele pojazdów powinni wymienić także dowody rejestracyjne jeśli zmieniły się dane w nich zawarte (nazwisko, adres). Taka wymiana to dodatkowe 54,50 PLN i również należy jej dokonać w ciągu miesiąca od zmiany danych.

Kto musi informować Urząd Skarbowy o zmianie nazwiska albo adresu? A co z ZUS?

Nowożeńcy, którzy podlegają pod rejestr PESEL i nie prowadzą działalności gospodarczej mają sprawę prostą:

O zmianie nazwiska U.S. dowie się sam, a konkretnie dowie się tego z rejestru PESEL, w związku z tym my o zmianie nazwiska Urzędu Skarbowego informować nie musimy. Podobnie jest z adresem zameldowania. Jeśli jednak po ślubie przeprowadzamy się i nie meldujemy pod nowym adresem, to o nowym adresie zamieszkania powinniśmy poinformować Urząd Skarbowy w nowym miejscu zamieszkania. W tym przypadku przepisy nie definiują terminu, w którym trzeba taką informację do U.S. przekazać.

Zgłoszenie aktualnego adresu zamieszkania do Urzędu Skarbowego można złożyć na specjalnym formularzu ZAP-3, ale taki sam skutek ma złożenie w Urzędzie Skarbowym dowolnej deklaracji z wpisanym nowym adresem zamieszkania. Wystarczy więc tak naprawdę wpisać nowy adres w rocznym zeznaniu podatkowym i złożyć je w odpowiednim dla tego nowego adresu Urzędzie Skarbowym. I to wszystko.

ZUS natomiast o zmianie danych ubezpieczonego informuje ten, kto płaci za niego składki, czyli: - pracodawca (jeżeli jesteśmy zatrudnieni) - Urząd Pracy (zarejestrowani bezrobotni) - przedsiębiorca, który płaci za siebie składki (w tym przypadku zmieniają sie zarówno dane ubezpieczonego, jaki i dane płatnika składek)

Z tego też wynika, że o zmianie nazwiska i/lub adresu musimy poinformować odpowiednio albo pracodawcę, albo Urząd Pracy.

Jeżeli natomiast prowadzimy działalność gospodarczą i po ślubie zmieniamy nazwisko (albo adres), zarówno w Urzędzie Skarbowym, jaki i w ZUS powinniśmy zakutalizować swoje dane. Mamy na to 7 dni. Przedsiębiorcy, którzy są wpisani do rejestru CEIDG, mogą to uczynić poprzez aktualizację swego wpisu do CEIDG (osobiście w urzędzie miasta lub gminy albo przez internet).

Zmiana nazwiska po ślubie - wymiana dokumentów, terminy, formalności.